1. પ્રિલિમિનરી પરીક્ષા (Objective Type) : (માધ્યમ: ગુજરાતી અને અંગ્રેજી)

ક્રમ	વિષય	કુલ ગુણ	સમય
પ્રશ્નપત્ર-1	સામાન્ય અભ્યાસ (General Studies)	200 ગુણ	3 કલાક
કુલ		200 ગુણ

Note: પ્રિલિમ્સ પરીક્ષાએ માત્ર સ્ક્રિનિંગ ટેસ્ટ છે, તેના માર્ક્સ આખરી પસંદગીમાં ધ્યાને લેવામાં આવતા નથી.

સામાન્ય અભ્યાસ (General Studies)

ઈતિહાસ અને સંસ્કૃતિ

1. સિંધુખીણની સભ્યતા, વૈદિક યુગ, જૈન ધર્મ અને બૌદ્ધ ધર્મ.

2. મધ્ય એશિયા સાથેનો સંપર્ક તથા પરિણામો.

3. પ્રાચીન, મધ્યકાલીન તથા અર્વાચીન ભારતનાં તેમજ ગુજરાતનાં મુખ્ય રાજવંશો.

4. ભક્તિ આંદોલન અને સુફીવાદ.

5. ભારતમાં યુરોપિયનોનું આગમન, બ્રિટિશ શાસન, ૧૮૫૭ નો સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામ, સુધારા આંદોલનો અને સ્વતંત્રતાની ચળવળ.

6. રાષ્ટ્રીય આગેવાનો તથા તેમનું વિવિધ ક્ષેત્રમાં યોગદાન.

7. આઝાદી પછીનું ભારત અને ગુજરાત.

8. ભારત અને ગુજરાતનો સાંસ્કૃતિક વારસો: કળાસ્વરૂપો, સાહિત્ય, શિલ્પ અને સ્થાપત્ય.

9. ભારત તથા ગુજરાતની સંત પરંપરા.

10. ભારત અને ગુજરાતની જીવન પરંપરા, મેળા, ઉત્સવો, ખાણી-પીણી, પોશાક.

11. ગુજરાતના સંગ્રહસ્થાનો, પુસ્તકાલય, ગુજરાતી રંગભૂમિ.

12. આદિવાસી જનજીવન.

13. ગુજરાતી સાહિત્ય: સાહિત્યકારો, રચનાઓ અને સંસ્થાઓ.

14. ગુજરાતના તીર્થસ્થળો અને પર્યટનસ્થળો.

ભારતીય રાજ્ય વ્યવસ્થા, બંધારણ, સામાજિક ન્યાય અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધો

1. ભારતીય બંધારણ: ઉદભવ, લાક્ષણિકતાઓ, સુધારાઓ, અને સમવાયતંત્ર.

2. બંધારણીય સંસ્થાઓ, વૈધાનિક અને નિયમનકારી સંસ્થાઓ.

3. સ્થાનિક સ્વરાજ્યની સંસ્થાઓ.

4. ભારતમાં ન્યાયપાલિકા, ન્યાયિક સમીક્ષા, જનહિત યાચિકા.

5. ભારતની વિદેશ નીતિ અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધો.

6. કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારની અગત્યની નીતિઓ અને કાર્યક્રમો.

તાર્કિક અને બૌદ્ધિક ક્ષમતા

1. તાર્કિક અને વિશ્લેષણાત્મક ક્ષમતા.

2. નિર્ણય લેવાની ક્ષમતા.

3. સામાન્ય બૌદ્ધિક અને સંખ્યાત્મક ક્ષમતા.

4. માહિતીનું અર્થઘટન (ચાર્ટ, ગ્રાફ, વગેરે).

ભારત અને ગુજરાતનું અર્થતંત્ર

1. અર્થશાસ્ત્રના મૂળભૂત ખ્યાલો.

2. ભારતમાં આયોજન, નીતિ આયોગ, આર્થિક સુધારાઓ.

3. કૃષિ ક્ષેત્ર: જમીન સુધારણા, ટેકનોલોજી, ખાદ્ય સુરક્ષા, હરિત ક્રાંતિ.

4. ઔદ્યોગિક નીતિ, ખાનગીકરણ, SEZ, વિદેશી મૂડીરોકાણ.

5. આંતરમાળખું: ઉર્જા, બંદરો, માર્ગો, રેલવે, ટેલિકમ્યુનિકેશન.

6. વસ્તીના વલણો, ગરીબી, બેકારી, વિકાસના નિર્દેશકો.

7. જાહેર વિત્ત વ્યવસ્થા: કર પધ્ધતિ, GST, નાણાકીય સંબંધો.

8. વિદેશ વ્યાપાર અને લેણદેણની તુલા.

9. ગુજરાતનું અર્થતંત્ર: સામાજિક ક્ષેત્રો, કૃષિ સમસ્યાઓ, ઉદ્યોગ.

ભૂગોળ

1. સામાન્ય ભૂગોળ: પૃથ્વી, આબોહવા, મહાસાગરો, સંસાધનો.

2. ભૌતિક ભૂગોળ: પ્રાકૃતિક વિભાગો, ભૂકંપ, ચક્રવાત, વનસ્પતિ અને અભયારણ્ય.

3. સામાજિક ભૂગોળ: વસ્તી, સાક્ષરતા, શહેરીકરણ અને સ્થળાંતર.

4. આર્થિક ભૂગોળ: કૃષિ, ઉદ્યોગ, પરિવહન અને વેપાર.

5. વર્તમાન પ્રવાહોના સંદર્ભમાં ભૂગોળ.

વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી

1. વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજીનું સ્વરૂપ, રાષ્ટ્રીય નીતિ, અને વૈજ્ઞાનિકોનું યોગદાન.

2. ICT અને ગવર્નન્સ, સાયબર સિક્યુરિટી.

3. અંતરીક્ષ અને સંરક્ષણ: ISRO, DRDO, મિસાઇલ કાર્યક્રમ.

4. ઉર્જા જરૂરિયાત અને ભારતની ઉર્જા નીતિ.

5. ભારતની પરમાણુ નીતિ અને પ્રતિબદ્ધતા.

6. પર્યાવરણ વિજ્ઞાન: ક્લાઈમેટ ચેન્જ, પ્રદૂષણ, આપત્તિ વ્યવસ્થાપન.

7. બાયોટેકનોલોજી અને નેનો ટેકનોલોજી.

8. વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી સાથે સંકળાયેલી સંસ્થાઓ.

સાંપ્રત ઘટનાઓ

1. સામાન્ય જ્ઞાન તથા પ્રાદેશિક, રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય કક્ષાની મહત્વની સાંપ્રત ઘટનાઓ.

Paper No.	Name of Paper	Time	Marks
I	Gujarati Language (Qualifying 25%)	3 Hours	300
II	English Language (Qualifying 25%)	3 Hours	300
III	Essay	3 Hours	250
IV	General Studies-I	3 Hours	250
V	General Studies-II	3 Hours	250
VI	General Studies-III	3 Hours	250
VII	General Studies-IV	3 Hours	250

 

 

પ્રશ્નપત્ર – 1 : ગુજરાતી (મુખ્ય પરીક્ષા)

ગુણ-300| માધ્યમ: ગુજરાતી | સમય: 3 કલાક

અનુક્રમ	અભ્યાસક્રમની વિગત	ફાળવાયેલ ગુણ
1	નિબંધ: પાંચ પૈકી કોઈપણ એક. (આશરે 250 થી 300 શબ્દોમાં)	40
2	વિચાર વિસ્તાર (ત્રણ પૈકી કોઈપણ બે) કાવ્ય પંક્તિઓ કે ગદ્યસૂક્તિનો વિચાર વિસ્તાર. (આશરે 100 થી 150 શબ્દોમાં)	20
3	સંક્ષેપીકરણ: આપેલ ગદ્યખંડમાંથી આશરે 1/3 ભાગમાં સંક્ષેપ.	25
4	ગદ્યસમીક્ષા: આપેલ ગદ્યખંડના આધારે પૂછેલા પ્રશ્નોના જવાબ લખો.	25
5	ઔપચારિક ઉદબોધન તૈયાર કરવા. (આશરે 150 શબ્દોમાં)	20
6	પ્રચાર માધ્યમો માટે નિવેદનો તૈયાર કરવા. (આશરે 100 શબ્દોમાં)	20
7	પત્ર લેખન. (આશરે 150 શબ્દોમાં)	20
8	ચર્ચાપત્ર. (આશરે 150 શબ્દોમાં)	20
9	અહેવાલ લેખન. (આશરે 150 શબ્દોમાં)	20
10	સંવાદ લેખન. (આશરે 150 શબ્દોમાં)	20
11	ભાષાંતર : અંગ્રેજીમાંથી ગુજરાતીમાં અનુવાદ	20
12	ગુજરાતી વ્યાકરણ.	50

નોંધ: કુલ 25 બહુવિકલ્પી પ્રશ્નો પુછવામાં આવશે. કોમ્પ્યુટરાઇઝડ ખાસ પ્રકારની જવાબવહી (OMR Answer sheet) માં પ્રત્યેક ખોટા જવાબ તથા એક જ પ્રશ્ન માટે એકથી વધુ જવાબ અને એક પણ વિકલ્પ એનકોડ નહીં કરવાના કિસ્સામાં 0.6(છ દશાંશ) ગુણ કાપવામાં આવશે.

 

PAPER 2 : ENGLISH (MAIN EXAMINATION)

MARKS – 300 Medium : English Time- 3 HOURS

SR. NO.	TYPE OF QUESTION	MARKS ALLOTTED
1	ESSAY (About 500 words) : Choose any one topic from a list of five.	80
2	PRECIS WRITING : A precis in about one-third of its lengh.	70
3	READING COMPREHENSION : A reading passage to be given followed by short answer type questions.	70
4	TRANSLATION : Translation of a short passage (of about 150 words) from Gujarati to English.	20
5	ENGLISH GRAMMAR, VOCABULARY AND USAGE.	60

Note : Total 30 multiple choice questions will be asked. In case of wrong answer, multiple answers for the same question and not encoding any option in OMR Answer Sheet, 0.6 (six tenths) marks will be deducted.

PAPER 3 : ESSAY (MAIN EXAMINATION)

MARKS – 250 | Medium : English/Gujarati | Time- 3 HOURS

Attempt two essays, one from each of the two sections, in about 1000-1200 words each.

❖ Objective :

This paper is designed to test candidates’

(i) Ability to compose a well-argued piece of writing

(ii) Ability to express coherently and sequentially,

(iii) Originality of thought and expression.

PAPER 4: GENERAL STUDIES-1 (MAIN EXAMINATION)

MARKS – 250 | Medium : English/Gujarati | Time- 3 HOURS

The structure of the question paper shall be as below:

No. Of Questions	Question wise Marks	Question wise word limit	Total Marks
10	15	150 words	150
5	20	200 words	100
	Total		250

(A) History

1. Indus valley civilization, Vedic age, Jainism and Buddhism.
2. Important developments in Administration, Social, Religious and Economic conditions, etc. from Ancient to Modern India and Gujarat.
3. The Bhakti Movement.
4. Social reform movement in India and Gujarat in the 19th century.
5. Modern Indian history including Gujarat from about the middle of the 18th century until Independence-significant events, personalities, issues.
6. The freedom struggle-its various stages and important contributors/contributions from different parts of the country.
7. Mahagujarat Aandolan.

(B) Cultural Heritage

1. Cultural heritage of India and Gujarat : Art forms, Literature, Sculpture, Architecture, Music, Dances, Theatre, etc. from Ancient to Modern times
2. Life traditions of Gujarat, Fairs, Festivals, Food, Costumes, etc.
3. Pilgrimage, Heritage and Tourist places of Gujarat.
4. Gandhian thoughts and its relevance.
5. Cultural Landscape of Gujarat : Coastal, Tribal and other communities.

(C) Geography

1. Physical Features and Resources: India and Gujarat : Major landforms, climate, soil, rivers, vegetation, etc.
2. Distribution of key natural resources across India and Gujarat : Major resources-Land, soil, rocks, minerals, water and vegetation resources, etc. Factors responsible for the location of Primary, Secondary and Tertiary sector industries in various parts of India and Gujarat, issues and problems, etc.
3. Demographic Dynamics of India and Gujarat : Population distribution, density, age-sex, composition, growth, Rural-urban composition, Race, Composition of Scheduled Tribe and Scheduled Caste, religion, language, literacy, education, Migration-urbanization, population policies and issues, etc.
4. Important Geophysical phenomena such as earthquakes, tsunami, volcanic activity, cyclone, etc.

PAPER 5: GENERAL STUDIES-2 (MAIN EXAMINATION)

MARKS – 250 | Medium : English/Gujarati | Time- 3 HOURS

The structure of the question paper shall be as below:

No. Of Questions	Question wise Marks	Question wise word limit	Total Marks
10	15	150 words	150
5	20	200 words	100
	Total		250

(A) Indian Polity and Constitution :

1. Indian Constitution- salient features, basic structure and important amendments.
2. Functions and duties of the Indian Union and the State Governments.
3. Issues and challenges pertaining to the Federal structure.
4. Distribution of powers between the Union and States (Issues and challenges).
5. Local self-government institutions.
6. Constitutional Authorities : Powers, Functions and Responsibilities.
7. Judiciary in India – Structure and functions, judicial review, Public Interest Litigation, Landmark Judgments.

(B) Governance and Social Justice:

1. Role of Civil Services in Democracy.
2. Development processes – the role of civil society, SHG, NGOs, pressure groups and other stakeholders.
3. Statutory, regulatory and various quasi-judicial authorities.
4. Good governance and e-governance- challenges and opportunities of e-governance- Transparency, accountability and responsiveness in governance – Citizen’s Charter. RTI, Public Service Act and their implications, Concept of Social Audit and its importance.
5. Development and Social Sector Management- Challenges in health, education, and human resource development, Role of governance and policy-making in strengthening social sectors.
6. Poverty and Hunger- Poverty, inequality, and their developmental implications. Causes, consequences, and strategies to tackle poverty and hunger.

(C) Indian Society :

1. Core characteristics and Diversity of Indian Society : Regional, linguistic, religious, social and cultural diversity in India. Key features of Indian society : Unity in diversity, Social division, family structures-Joint family, Nuclear family, Single parent family, Gender roles, Elderly etc.
2. Women, Society, and Development : Women : Changing role of women in Indian society, Issues, Strategies and Solutions. Role of gender in decision making at different levels.
3. Social Challenges : Measures for uplifting marginalized sections Communalism, regionalism, and secularism: Causes, consequences, and policy responses.
4. Globalization and its impact : Influence of globalization on cultural, economic, and social life. Changing lifestyles, consumerism, and changing value system in a globalized world.
5. Gujarati Diaspora : Influence and Contributions : Migration patterns and the global presence of the Gujarati community. Socio-economic, political, and cultural contributions of the Gujarati diaspora.

PAPER 6 : GENERAL STUDIES-3 (MAIN EXAMINATION)

MARKS – 250 | Medium : English/Gujarati | Time- 3 HOURS

The structure of the question paper shall be as below:

No. Of Questions	Question wise Marks	Question wise word limit	Total Marks
10	15	150 words	150
5	20	200 words	100
	Total		250

(A) Science and Technology

1. Relevance of Science & Technology in day to day life.
2. General awareness in the fields of IT, Space, Defence, Computers, Robotics, Nanotechnology, bio-technology and other emerging technologies. Issues relating to intellectual property rights, etc.
3. Information and Communication Technology (ICT) : Role of ICT in governance, economy and society. Cybersecurity – data privacy and emerging threats.
4. Energy and Sustainability: India’s energy needs, sources and efficiency measures. Renewable energy technologies and their impact. India’s nuclear energy program and international commitment.

(B) Environmental Science and Disaster Management

1. Issues and concerns related to environment-pollution, climate change, global warming. etc, Environmental Impact Assessment.
2. International initiatives (Treaties, Protocols etc) and India’s commitment, Biodiversity, Forest and Wildlife in India and Gujarat.
3. Disaster Management in India and Gujarat : Types of disasters, Disaster Management framework, Role of technology, Community participation and capacity building, lessons learnt from major disasters, Challenges and future strategies.
4. Developmental Issue, Sustainable Development.

(C) Economy of India and Gujarat

1. Indian Economy & Economic Planning : Evolution of Indian economy since independence, major policy shifts, Economic planning and its evolution, role of NITI Aayog, Effects of liberalisation on the economy (post 1991 changes), changes in industrial policy and their effects on industrial growth
2. Public Finance & Budgeting: Fiscal policy and Indian taxation system, Recent fiscal and monetary policy issues and their impact, Government budgeting, public expenditure and Public debt. Deficit financing.
3. Inclusive growth and associated issues/challenges
4. Infrastructure & Economic Development: Role of infrastructure in economic growth: Energy, Ports, Roads, Airports, Railways etc. Public-Private Partnership (PPP) in infrastructure projects. Social Impact Assessment.
5. Agriculture & Rural Economy : Major crops, Cropping patterns, and irrigation. Land reforms and their socio-economic impact. Food security, Public Distribution System (PDS), and agricultural subsidies. Food processing and related industries in India. E-technology in agriculture and supply chain management. Policies for Sustainable agriculture, Organic farming, Cooperative sector in Gujarat etc.

(D) Current Events of Regional, National and International Importance.

PAPER 7 : GENERAL STUDIES-4 (MAIN EXAMINATION)

MARKS – 250 | Medium : English/Gujarati | Time- 3 HOURS

The structure of the question paper shall be as below.

Nature of questions	No. Of questions	Question wise marks	Question wise word limit	Total marks
Case study (Part-A)	8	25	200 words	200
Descriptive (Part-B)	5	10	150 words	50
	Total			250

The nature and standard of questions in this paper will be such that a well-educated person will be able to answer them without any specialized study. This paper is designed to test candidates’, i. Development of a positive character, responsible citizen, a compassionate and empathetic human being. ii. Ability to resolve moral and ethical dilemmas in personal and professional spaces. iii. Ability to take decision in difficult situation.

1. Ethics in Public and Personal Life: Understanding right and wrong in daily decision-making, How values shape actions in personal and professional life.
2. Honesty, Integrity, and Fairness: Being truthful and transparent in actions, Avoiding biases and treating all people fairly, Staying committed to principles even in difficult situations, Leading by example in personal and professional life.
3. Compassion and Empathy in Governance: Understanding the struggles of ordinary citizens, Sensitivity toward weaker and marginalized sections. Ensuring justice and dignity for all, Serving people with humility and kindness.
4. Moral Courage and Taking the Right Stand: Speaking up against corruption and wrongdoing, Handling pressure and resisting unethical influences, Making tough decisions for the greater good, Balancing duty and personal convictions.
5. Leadership and Responsibility in Public Service: Building trust through ethical leadership, Taking responsibility for actions and decisions, Ensuring that government institutions work for the people.
6. Transparency and Accountability: The importance of openness in government decision-making, Ensuring that public resources are used properly.
7. Ethical Challenges in Administration: Balancing rules with real-life situations, Resolving conflicts of interest in decision-making, Ensuring justice by handling power responsibly.
8. Case studies on above issues.

Class I Posts

1. Posts under Gujarat Administrative Service.
2. District Registrar of Co-operative Societies.
3. Superintendent of Prohibition and Excise.
4. Deputy Superintendent of Police
5. Assistant Commissioner, Tribal Development.
6. Assistant Commissioner of State Tax.
7. Deputy Director, Developing Castes Welfare.
8. Deputy Director, Scheduled Castes Welfare.

 

Class II Posts:

1. Mamlatdar.
2. Taluka Development Officer or Block Development Officer.
3. Government Labour Officer.
4. District Inspector of Land Records.
5. Superintendent of Prohibition and Excise.
6. Assistant Registrar of Co-operative Societies.
7. Section Officer in Secretariat Department and allied offices.
8. Assistant Director of Civil Supplies.
9. Social Welfare Officer- Directorate of Developing Castes Welfare.
10. Social Welfare Officer- Directorate of Scheduled Castes Welfare.
11. State Tax Officer.
12. Chief Officer
13. Inspector of Registration.
14. Assistant Inspector General of Registration.
15. Assistant Director of Information (Administrative).
16. District Youth Development Officer